Enerji Zamları TÜFE’yi Solladı: Elektrik ve Doğalgaz Fiyatları Rekor Artış Gösterdi
2019-2023 döneminde TÜFE yüzde 211,8 artarken, elektrik ve doğalgaz fiyatları bu oranın çok üzerine çıktı. Seçim dönemlerinde ertelenen zamların temmuz ayında yüksek oranlarla yapılacağı endişesi kamuoyunda giderek artıyor.
Dursun Seyis 
Enerji fiyatları, 2019-2023 yılları arasında yüzde 211,8 artan TÜFE’nin çok üzerinde yükseldi. Genel ve yerel seçim dönemlerinde yapılmayan zamların temmuz ayında yüksek oranlarla uygulanacağı endişesi kamuoyunda hakim olmaya başladı.
Elektrik fiyatları, bir önceki yerel seçimlerin yapıldığı 2019 ile genel seçimlerin gerçekleştirildiği 2023 yılları arasında konutlarda ilk kademe tüketimde yüzde 222,7 oranında arttı. Aynı dönemde BOTAŞ, konutlarda kullanılan doğalgaz fiyatlarına yüzde 358,4 zam yaptı.
2019-2023 yılları arasında tüketici fiyat endeksindeki artışın yüzde 211,8 olduğu dikkate alındığında, enerji zamlarının enflasyonun çok üzerinde gerçekleştiği görülüyor. Seçim yılı olan 2023’ün ilk dört ayında ise doğalgaz konut ve birinci kademe satış fiyatları sabit tutuldu. Şubat, mart ve nisan aylarında yapılan indirimlerle ikinci kademe iş yerlerine yüzde 40,1, elektrik santrallerine ise yüzde 44,4 oranında indirim yapıldı. Nisan 2023’te tüm konut abonelerine doğalgaz ücretsiz verildi, 2024 Mayıs ayı sonuna kadar da aylık 25 metreküp gaz tüketimi bedelsiz sağlandı.
Halkın faturaları katlanırken, enerji şirketlerine milyar dolarlık destekler aktarılmaya devam etti. Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu’nun hesaplamalarına göre, elektrik üretimi alanında şirketlere 2018-2023 döneminde toplam 19,75 milyar dolar destek sağlandı.
Özel sektöre ait akarsu HES’leri, rüzgâr, jeotermal ve güneş santrallerinin neredeyse tamamı ile bazı büyük barajlı HES’ler YEKDEM desteğinden yararlanıyor. 2020-2023 döneminde toplam elektrik tüketiminin yaklaşık dörtte biri YEKDEM kapsamındaki tesislerden karşılandı.
2023 yılında YEKDEM kapsamında üretilen 74 milyon 607 bin 320 MWh elektrik için 169,4 milyar TL ödendi. EPİAŞ verilerine göre aynı dönemde piyasa takas fiyatı ağırlıklı ortalaması 2.237 TL/MWh oldu. Piyasa fiyatına göre yapılan fazla ödemenin ise 2,47 milyar TL olduğu hesaplandı.
Uzmanlar, seçim dönemlerinde ertelenen enerji zamlarının yaz aylarında yüksek oranlarla faturalara yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
